شهفهق/ وه ئاواز و ئاههنگ وههڵپهڕكهى كوردى و دهبكهى عهرهبى، یهكم ڕادیۆى كوردهیل فهیلى له تاریخ
عیراق (شهفهق) مووم ههفتم ساڵ عومرى خامووش كرد و مووم ههیشتمین ڕووشن كرد وه بهشدارى شمارهى گهورایگ له گووشتهكنهیلى ك له گشت پێكهاته و نهتهوهیل ڕهنگاو ڕهنگ بوین.
له شوون 2555 ڕووژ له كاركردن و داهێنان و دیارداین، له چهو گووشتهكنهیلى، شهفهق وهى بوونه ئاههنگیگ سازدا وهل ئاواز مۆسیقا و گورانى و خوهنین شعر و گفتوگوو و تاوتوێكردن یا نقاشات دووسانه لهناوبهین خێزان ڕادیۆگه وگووشتهكنهیلى ك له گشت چینهیل عومرى پیكهاتوین.
كاروهدهسهیل و كارمهندهیل شهفهق جهختكهن لهبان وهردهوامى داین وه ههوڵ و تهقهلا و پیشكهفتن له داهێنان (ابداع) له ساڵ ههیشتم عومر ڕادیۆگه.
رادیۆ شهفهق گهوراترین شاكارمانه
عهلى حوسێن فهیلى سهرۆك ئهنجوومهن وهڕیهوبردن دهزگاگه ئویشى:"فره سهخته لهناونى ئى ههمگه ڕادیۆ له بهغدا، شوون پاى دیارییگ ئهرا خوهد پهیا بكهید، وهلى شهفهق یهكم ڕادیۆى كوردى فهیلیه له تاریخ عیراق ك تایبهتمهندى كهموینهیگ دیرى، و یهیشه گهوراترین شاكارمانه".
فهیلى ئهوهیشه ئاشكراكرد:"ئهرك سهرشان كارمهندهیل شهفهق، له ساڵ ههیشتم، ئهوهسه ك وهردهوامى بیهنه كار و پیشكهفتن و مهیلكیشان گووشتهكنهیل له گشت پیكهاتهیل بهغدادى، و لهههمان وهخت جهختكردن له بان پاراستن ئهو ناسنامه و ڕیڕهو(نهج)ه ك باوهڕ وهپى دیریمن".
لهلاى خوهیهو جهواد كازم فهیلى بهڕێوهبهر ڕادیۆ شهفهق ئویشى:"كارمهندهیل شهفهق وهتهماى كارهیل گهورایگ بوین له سهرهتاى كاروانهگهمان، وهلى لهوهر بارووهزع ئاسایشى و كهمى بودجه، بهشیگ له ئامانجهیلمان هاوردیمنه دى". و زیاتریش وت:"وهل ئى بارووهزعه، ئهو ههفت ساڵه ك له عومر شهفهق گوزهیشت، وهگوورهى خواست نهوى".
و لهبان ئهوهیشه جهخت ئهكا ك:"ههرچهنى سهختى و تهگهرهیل فرهیگ له ڕیمان بوى، چوینكه ئیمه خاوهن كێشهیگ ڕهوا بویمن، وهلى ڕوى وهڕوى ئهو سهختیهیله بویمن، و ههوڵ زیاتریش دهیمن ئهرا زیاتر خزمهتكردن كێشهى كورد و كاروان دیموكراسى له عیراق نوو".
شهفهق قسهیل ڕهسمگره
له لاى خوهیهو سوندس میرزا بهڕێوهبهر بهرههمهیل ڕادیۆ شهفهق، ئى ڕادیۆ وه پیهڵ دووسى و پهیوهندى له ناونى گووشتهكنهیل شمارهكرد ك له گشت پێكهاتهیل مللهت عیراقن.
و زیاتریش ئویشى:"شهفهق وه بهرنامهیل ڕهنگاوڕهنگى وه ههردوگ زووان كوردى و عهرهبى گورانى چرپنێده گووش گووشتهكنهیل، ودڵ و دهروینیان وه تابلۆیگ هونهرى جوان ڕووشنهوئهكا، وهى مهعنا شهفهق قسهیل پڕ تام و بوو لهیهكوهخشین و برایهتى ڕهسم ئهكا" و لهههمان وهخت دهسخوهشى له ههوڵ و تهقهلاى كارمهندهیل كرد و داواى وهردهوامى سهركهفتن ئهرایان كرد".
شهفهق مهدرهسهى خاوهن بههرهیله
لهلاى خوهیانهو پیشكهشكارهیل و بێژهرهیل له بان ئهوه جهخت كهن ك شهفهق:"مهدرهسهى پیشكهفتن خاوهن بههرهیل و خوڵقاندن داهێنان (ابداع)ه".
بێژهر و ئامادهكار بهرنامه جهماڵ ئهركهوازى ئویشێ:"شهفهق دهنگ ڕهسهنیگه ك وهگشت وهفادارییگهو وهل جهماوهر و گووشتهكنهیلهو قسه ئهكا". و ئومیدهواریش بوى ك:"خێزان شهفهق زیاتر وهیهكهو بسازیهن و پیشبكهفن تا شهفهق زیاتر بهرزهو بوود و بووده ڕهمزیگ ئهرا برایهتى ناوبهین گشت لایهنهیل".
لهههمان وهخت بێژهر و ئامادهكار بهرنامه ئسرا شاواز، شهفهق وهو 
خهوه وهسفكرد ك هاته دى؛ و ئویشى ك ههر له پیشكهشكردن یهكم ههڵقهى بهرنامهیلى كوومهك و پشتگیرى له لایهن ئیداره و خێزان كار وهرگردیه ئهرا ڕهسین وه ئهوهگ ئاست كارهیلیان له لایهن چهن و چوین بهرزهو بكا".
ئامادهكار و پیشكهشكار عهدنان ڕهحمان وهل قسهیل وهرینهو ڕیكه 
و زیاتریش ئویشى ك:"شهفهق وه كارهیل جوانى و سهداى جوانترى هیلیدهمان ئهوهگ ها توانامان پیشكهش بكهیمن و زیاتریش". و ئهرا نموونه ئهو وت زیاتر له2000 ههڵقه له بهرنامهى (ماڵ كورد) پیشكهشكردیه و وهردهوامیشه له پیشكهشكردنى.
دار سهمهرداریگه
ئامادهكار و پیشكهشكار نهسرین میرزا له لاى خوهیهو ئویشى ك:"شهفهق داریگ سهمهرداره وه بهخششى هاله ناو گشت ماڵیگ، و ئى بهخششه له ئاستیگ دیاریكریاى نیهوسیهید". و ئومید ئهوهیشه خواست ك:"زیاتر و زیاتر پیشبكهفى".
ئاراس جهواد ك ئهویش بێژهر و ئامادهكار بهرنامهس له ڕادیۆ شهفهق
ئویشێ ك ههر له سهرهتاى عومریهو وهل شهفهق كار كردیه و گشت وهختهیل خوهى ئهراى تهرخان كردیه و خوهى لهیره دیهسهو و ههر لهیرهیش گهورا بویه و ئاماژهیش وهوهدا ك لهى ساڵهیله ك له شهفهق بویه فره چشت هووكاره بویه و وهل گووشتهكنهیل وه گشت لایهنهیلیانهو ژیاس و یهیشه هیشتیهسهى ههمیشه مینهى چشت خاستر بكا ئهرا پیشكهشكردنى.
وهلى بێژهر و ئامادهكار بهرنامه فائزه ناسر خوهى له پیشكهشكردن 
بهرنامهى(هلو یاحلوین) دوینیدهو ك وهل مناڵهیلهوقسه ئهكا و وهختهیل پڕ له دووسى و بهرائهت وهلیانهو ژیهید. و ئویشید:" شهفهق باوش گهرمیگه ئهرا گشت چشت نوویگ و ڕهسنێدهى ئهو ئاسته ك مهردم پهیڕهویى بكهن". و ئومید ئهوهیشه خواست ك:"رادیۆ شهفهق وهردهوام بوود له پیشكهفتن و بهرزى".
وه گیانیگ وهرزشیهو بێژهر و ئامادهكار بهرنامهیل وهرزشى موشتاق ڕهمهزان ئویشێ
ك:" شهفهق له گشت ڕادیۆهیل زیاتر بایهخ دهێده فرهیى له كومهڵگاى بهغدادى و كوردى، له لایهن بهرنامهیل زینگ ك وهل گشت چینهیل كومهڵگا قسه ئهكا".
و ئهرا نموونه موشتاق ڕهمهزان ئهوه هاورد ك:"جوورهیلیگ له گووشتهكن دیرێ ك هویچ ڕادیۆیگتر نهیریدهیان لهلایهن فرهیى نهتهوهیى و ڕهگهزى و تایهفى ك كردیهسهى چهتریگ ئهرا گشت عیراقیهیل و گردیانهو كردیه".
دهریاى داهێنان
بێژهر بهشهیل خهوهرى عهرهبى فاتمه ناسر ئهوه دوینێد ك ڕووشنكردن 
ههیشتم مووم شهفهق جوور یهكم لهحزهى بهرپابوینیه و زیاتریش وت ك:"تازهیى و نووهوبوین وهردهوام شهفهق هیلێدهى لهبان ههمان ڕیتم سهرهتاى دهسوهپیكردنى بمینیدهێ، و یهیشه هیلیدهێ جیاواز بوود". و وه:"دهریایگ داهێنان وهردهوام" وهسفیكرد.
زووان داڵگى هاتهو
بێژهر بهشهیل خهوهرى كوردى ئارام حهسهن لهبان ئهوه جهختكرد ك 
شهفهق خوهى شیوهزووان كوردى فهیلى له بهغدا زینیهوكرد له شوون ئهوهگ له لاى فره كهس له هویرهو چوى. و ئویشێ ك:"شهفهق وهرجلهوهگ شوون كاركردنم بوود مهسكهن و نیشتمانمه، و قهت پیشبینى ئهوه نهكردمه ك وهبى شهفهق بڕهسمه ئى ئاسته، و خوهم وه خزمهتكار كێشهى كوردهیل فهیلى زانم وه كاركردنم له چوارچیوهى خێزان شهفهق ك شناسنامهى ڕهسهن زووان داڵگى هاوردهو".
لهههمان وهخت بێژهر و ئامادهكار بهرنامه هیام جهبار ئویشى:" 
شهفهق ماڵ دویممه و وێستگه یا مهحهتهى بینا و پیشكهفتنمه له مهیدان ڕهسانن". و ها وهل باوهڕ هاوكارهیل وهرینى ك:"شهفهق باوشیگه ئهرا خاوهن بههرهیل، وهو ههل و مهرج و توانایهیله ك پیشكهشى ئهكاده كارمهندهیلى".
مهدرهسهى خهڵق و پیشخستن بههرهیله
دراوهرهیل( مخرج)هیل ك وه سهرباز نهناسریاێ پشت پهرده ناسریهن له ڕادیۆ شهفهق گشتیان بایهخ دهنه چشتهیلیگ جیاجیا و بههرهیلیانیش جیاوازه وهل یهكتریا و وهل پیشكهشكارهیل و ئهندازیارهیل دهنگ تا ڕهسێده ئهندازیارهیل پهخش و خاسهوكردن(صیانه).
سادق مهحهمهد سایه بهرپرس دراوهرهیل ئهوه دوینێ ك شهفهق مهدرهسهیگه ئهرا خهڵق كردن و پێشخستن بههرهیل و ئویشى:"فره كهس لهوانهگ هاتن ئهرا شهفهق و چوینه ڕێ، ئهرا یهكم جار له شهفهق هووكارهى كاركردن له مهیدان ڕهسانن بوین، و لهوهر ئهو ههل و مهرج ئهو ماوه ك شهفهق دارهى پیان، بوینه كارمهندهیلیگ جیاواز له مهیدان كاریان".
دراوهر دهنگ وبێژهر سیروان سهعهد فره لهو قسهیل وهرینه دویرهو نهكهفت و وت:"ئهو دهرفهته ك دریاسه دراوهر یا بێژهر له شهفهق له هویچ شوونیگتر نیهوینیدهوهى، و یهیشه هیلێد ئى كارمهندهیله باوهڕ و متمانه وهخوهیان پهیا بكهن و زیاتر بههرهیل خوهیان دیار بیهن و پیشكهشى بكهن".
زووان حاڵ ئهوباقى دراوهرهیل ههریهك له حهیدهر خوسرهو و كامهران مهحهمهد و مهحهمهد حوسێن و مازن جهواد هویچ جیاوازییگ وهل هاوكارهیلترهو نهیاشت و گشتیان له بان ئهوه كووك بوین ك:"شهفهق زووان قسهكهر چین كوردهیل فهیلیه له بهغدا".
شایان باسه ك ڕادیۆ شهفهق بهرنامهیل خوهى وهههردوگ زووان عهرهبى و كوردى وهههردوگ شیوهزووان فهیلى و سۆرانى پهخش ئهكا، و له بهرنامهیلى تهركیز ئهكاده بان باوهتهیل سیاسى و كومهڵایهتى و ڕووشنهویرى و كێشهیل گهرماوگهرم ك جادهى عیراقى بایهخ دهیده پیان، ئهوه بیجگه ئهو بهرنامهیل ههمهڕهنگه ك ئاراستهى گشت پێكهاتهیل كومهڵگا كریاس.
| < پێشتر | دواتر > |
|---|
