شهفهق/ راپۆرت
ڕاپۆرته ك (لوجنهى مقهیهتى كردن ڕووژنامهنویسهیل) نویسانیهسهى وهبوونهى تهواوبوین ساڵ 2010 ، و وهى جووره پلهى یهكم ئهرا پاكستان هیشتیه ، وهگوورهى ڕاپۆرت ناوبریاى، و ئى كاریشه شمارهیگ پرسیار ئهراى چوین جیتجیایگ پهیاكرد لهباوهت ئایندهى پیشهى ڕووژنامهنویسهیل لهعیراق.
دكتۆر كازم مقدادى شیهوكهر سیاسى لهى باوهته ئهرا ماڵپهڕ شهفهق ئویشى:" پیشهى ڕووژنامهنویسى له عیراق هیمان پڕ مهترسیه ههرچهنى ك كهشوههواى دیموكراسى وئازادى ڕادهربڕین تا ڕادهیگ وجوود دیرى ، وهلى هویچ خهیریگ وهو ئازادیهونیه ك ڕووژنامهنویس بنویسید و دویاى چهن ڕووژیگ تهرمى وهبان شان ههڵبگریهید".
زیاتریش وت:"حكوومهت هویچ كاریگ پیشوهخته نهكردیه ئهرا مقهیهتى كردن ڕووژنامهنویسهیل".
لهدریژهى قسهگانى وت :" دامودهزگایهیل ئاسایشى هیمان زوورمى بكوشهیل ڕووژنامهنویسهیل دهسگیرنهكردنه ك شمارهیان زیاتر له 300 ڕووژنامهنویسه ، ولهوانهیش ك هیمان نهگریانه بكوشهیل شهاب التمیمى نهقیب ڕووژنامهنویسهیل". و داوا له حكوومهت نوویش كرد مهسهلهى مقهیهتى كردن ڕووژنامهنویسهیل بنهیده وهرچهو، و چارهسهر ڕیشهیى ئهراى دابنهید، و نهیلید ڕووژنامهنویسهیل بوونه شكار وهردهس ئهو كهسهیله ك باوهڕ وه لۆجیك یا مهنتق تیرۆركردن و دهمكوتكردن دیرن و وشهى ئازاد هووشمهند كوشن".
ههر لهى باوهتهوه دكتۆر بهدرخان سندى سهرنویسهر رووژنامهى التێخى له پهیوهندییگى وهل ماڵپهڕ شهفهق ئویشى:" ئهو مهینهتیه ك ڕووژنامهنویسهیل دیرنهى له عیراق (تهنیا ههرێم كوردستان لهتى دهربچوود) مهینهتى گهورایگه ، وهلى وهل ئهوهیشهوه دوینیمن ك وهردهوامى دانهسه كارهیل خوهیان".
لهدریژهى قسهگانیشى وت:"بایهته حكوومهت ههڵوێست یا موقف حكوومهت وهى جووره نهمینیدهى ، ههرچهنى ك مقهیهتى كردن ڕووژنامهنویسهیل كار ئاسانیگ نیه، و حكوومهتیش هویچ لهى باوهته نهكردیه".
سندى ئى پرسیاریشه كرد :"من نیهزانم ئهراچه بریكار یا وهكیل وهزیریگ چواردهورى پڕه له مقهیهتیكهرهیل؟ لهوهختیگ ك دوینیمن ڕووژنامهنویس هویچ مقهیهتیكهریگ نهیرید و ههمیشه ڕوى وهڕوى ئۆپهراسیۆنهیل تیرۆریستى بوود". وداوایش له حكوومهت نوویش كرد ك ئجرائات ئهمنى وهربگرید ئهرا مقهیهتى كردن ڕووژنامهنویسهیل.
لهههمان باوهت میدیاكار وشیهوكهر سیاسى ئهحمهد ئهبیهز له پهیوهندییگى وهل ماڵپهڕ شهفهق ئویشى:" بایهخداین ڕیكخریایهیل ناودهوڵهتى و پیشهیى جهخت بكهید لهبان بارووهزع ڕووژنامهنویسهیل و ئهو مهترسى و تهحهدایهیله ك له عیراقى تویشى هاتنه".
زیاتریش وت :" زیاتر له 200 ڕووژنامهنویس لهى ههیشت ساڵ گوزهیشته كوشریانه ، ئهویش له ئاكام ئۆپهراسیۆنهیل تیرۆریستى لهلایهن هێزهیل تاریكپهرست، وتا ئیسهیش وهشیوهیگ ڕیكخریاى لهلایهن لایهنهیلیگ حكوومیه ئهنجام نهگرتیه".
ئهوهیشه ئاشكراكرد ك :" ئازادى ڕووژنامهنویسى له عیراق تویهنیمن تاڕادهیگ وهخاس ناوى بنهیمن ههرچهنى ك لهى ماوهى دویاییه چهن ههوڵیگ دریا ئهرا شیواننى".
ئومیدهوار ئهوهیشه بوى ك :" قانوونیگ بنویسریهید ئهرا خزمهتكردن كار ڕووژنامهنویسى له عیراق جوور ئازادى ڕهسین وه زانیارى، دامهزرانن ڕووشنهویرى ڕووژنامهنویسى مینهكهر(ئستقصائى) ك گیر هاوردن زانیارى مسۆگهر كهید".
زیاتریش وت:"حاڵو گوزران ڕووژنامهنویس ههر وهك حاڵ وگوزران هاووڵاتیهیله ، و وهختى هاووڵاتى هس وه خاسهوبوین بار ئهمنى كرد ، ڕووژنامهنویسیش ههر وهو جووره ههمان شعوور دیرى".
ئاماژهیش وهوهدا ك :" جهخت كردن لهبان ڕووژنامهنویسى و میدیا له ئاكام ئهو مهترسیهسه ك ڕووژنامهنویسهیل تویشى بوون لهوهخت چوینیان ئهرا ناوچهیلیگ قهیهخهكریاى ك شایهت بووده مایهى كوشتنیان".
لهباوهت سهرنهكهفتن حكوومهتهیل له تهحقیقكردن له تاوانهیل دژ وه ڕووژنامهنویسهیل، ك بویه مایهى پهیاكردن كهشوههوایگ گونجیاى ئهرا دهرهباز بوین له سزا ، وهگوورهى ڕاپۆرتهگه، ئهبیهز وت :" زوورمى لوجنهیل لێكۆڵینهوه یا تحقیق هویچ هووكار و پاڵنهریگ جیوهجیكهرهیل پهلامارهیل دژ وه ڕووژنامهنوییسهیل ئاشكرا نهكردیه ، و یهیشه وهك هانداینیگ ك باوهڕ وهو مهسڵهت عهرهبیه بارن ك ئویشى ههركهسى دڵنیا بوى ك سزا نیه ، بى ئهدهبى ئهنجام دهید".
شایان وتنه ك (لوجنهى مقهیهتى كردن ڕووژنامهنویسهیل) له ڕاپۆرتهگهى باس ئهوه كهید ك نزیكهى 90% لهو ڕووژنامهنویسهیله ك له ساڵ 2010 كوشریان ڕووژنامهنویس خوزماڵى یا مهحهلیین.
یاسر عماد
| < پێشتر | دواتر > |
|---|
