شهفهق/ باسم مهدى فهیلى
ڕیشگهوه لهگشت مهیدانیگهوه. وهل ئهوهیشا مهعناى كوشتن و پاكسازى رهگهزى دهیگ. وشهى جینۆساید له فهرههنگ كوشتن وهجهم دهركهفت لهشوون جهنگ جههانى دویهم، ئمجا لهوهر ئهو رویداگ و بهدبهختى و تاوانهیل نائنسانیه ك هاته تویش مللهتهیل، ئهوه بوى ك كوومهڵگاى ناودهوڵهتى ئهو وشه هاوردنه كار و لهشوون دامهزرانن ریكخریاگ نهتهوهیل یهكگرتگ بڕیارهیلیگ دهركریا و ئهو لهناوبردن وهجهم(جینۆساید)ه تاوانبار كردو لهیوا تاریفى كرد ك كهفیگه ژیر پرس وپرسكارى قانوون ناودهوڵهتى و بایهسه ئى جووره تاوانهیلیگ نهیلن له جههان و ههر لهوهر ئهوهیش بڕیاریگ له 9 / 12 / 1948 لهباوهتیهوه دهركریا ك لهماددهى (1) ئویشیگ : گشت لایهنهیل ریككهفتگ كووكن لهبان ئهوهك لهناوبردن وهجهم، چ لهوهختى ئاشتى یا جهنگ ئهنجام بدریهیگ، لهڕوى قانوونهوه تاوانهو بایهسه نواگیرى لهلى بكریهیگ و سزاى ئهنجامدهرهیلى بدریهیگ.
له ماددهى (2)یش ئویشیگ: لهى ریككهفتنه، لهناوبردن وهجهم ئى چشتهیله گریگهوه: ئهوهك وه مهبهس لهناوبردن گشت یا بهشیگ له مهردم نهتهوهیى یا رهگهزى یا دینى ئهنجام بدریهیگ.
جویر ئهوهك ئاشكراس ههزارهها له كوردهیل فهیلى وهگشت شیوهیگ وهحشیانه كوشریان لهوانهیش( تاقیكردنهوهى كیمیاوى، ناچاركردنیان وه ئهوهك ڕى بكهن لهبان مین یا لوغم و پارچه پارچهكردن لاشهیلیان جویر خوهراك ئهرا ماسیهیل له حهوزهیل ساجدهو عودهى گوڕ وهگووڕ له ڕهزوانیه). بیجگه ئهوهیش ئازارداین لاشهیى و ڕووحى ترسناك و كووچ وهپیكردن ههزارهها خیزان له كوردهیل فهیلى و دهسگیركردن و زهفتكردن ماڵ و موڵك و زندانیكردن جایهڵ جوانهیلیان. وهلى لهوانهیش زیاتر ئهوه بوى ك وه دڵ ئهنقهز دهسڵات بهعس چشتهیلیگ چهسپانیاگ جویر تهڵاقداین وه زوور لهلایهن یهكیگ له هاوسهرهیلهوه یا گیرداین یهكیگ لهلیان و كووچ وهپیكردن مناڵهیلیان وهى باوگ یا دایگ، ههر لهوهر ئهوهیش ئهو تاوانهیله ك دهرههق وه كوردهیل فهیلى كریا، وهتاوانهیل گهوراى نائنسانى و تاوان لهناوبردن وهجهم(جینۆساید)هساو كریهیگ و قانوون ناودهوڵهتى و عراقى ئشارهت وهپى كردگه جویر ئهوهك له ماددهى (3) هاتگه ك سزا لهبان ئى كردهوهیله جى وهجى كریهیگ:
(أ) لهناوبردن وهجهم.
(ب) پیلان لهبان تاوانكردن جینۆساید و چشتهیل تر ك لهى ماده ئشارهت وهپى كریاگه ك گشت ئهیانه تاوان لهناوبردن یا جینۆسایده.
| < پێشتر | دواتر > |
|---|
