قه‌درى جان

ئیمه‌یل چاپی بکه PDF
نرخاندنی به‌کارهێنه‌ر: / 3
خراپباش 

شه‌فه‌ق/ ئازاد عه‌بدولعه‌زیز

قه‌درى جان نویسه‌ر و شاعر و سیاسه‌تكار و مه‌ته‌ڵنویس، یه‌كیگه‌ له‌ سوارخاس مه‌یدانه‌یل جیاجیاو له‌ساڵ

1911 له‌ شاروچكه‌ى"دیرك" له‌نزیك"ماردین"هاته‌سه‌ دونیا. ساڵ 1928 ئه‌را 1931 له‌خانه‌ى مامۆستایه‌یل خوه‌ندگه‌. له‌وه‌ر جموجویل سیاسى و له‌ترس ده‌سڵات تورك نیشتمانه‌گه‌ى هیشته‌سه‌جى و ڕوى كرده‌سه‌ خوه‌رئاواى كوردستان، له‌ورا خوه‌ندن خانه‌ى كشتوكاڵى ته‌واو كردگه‌و بویه‌سه‌ مامۆستا. دویاى چه‌ن ساڵیگ چیه‌سه‌ مۆسكۆ و له‌وه‌را چه‌وى كه‌فته‌سه‌ بارزانى نه‌مر. ئنجا له‌شوون گله‌وخواردن بارزانى ئه‌را نیشتمان، قه‌درى جان ڕوى ئه‌كاده‌ به‌غداو بووده‌ میوان بارزانى. له‌ساڵ 1939 ژن خوازیه‌.

له‌ساڵ 1959 گله‌وخواردگه‌ ئه‌را سووریاو له‌ورایش چه‌ن جاریگ زندانى كریاگه‌. شاعر له‌دونیاى شعره‌یلى باڵاده‌س بویه‌، زوورم ئه‌و رویداگه‌یل تاریخیه‌ ك له‌كوردستان رویدانه‌ له‌ناو شعره‌یل قه‌درى جان ره‌نگه‌و دانه‌. تویه‌نیم بویشیم تاریخنویسیگ بویه‌ ك ئه‌و رویداگه‌یله‌ وه‌ شعره‌و توومار كردگه‌.

ئه‌را نموونه‌، له‌وه‌خت رمیان كوومار كوردستان و له‌سێداره‌داین پێشه‌وا قازى محه‌مه‌د بنه‌ڕه‌ت دو شعر داناگه‌، ئنجا له‌وه‌خت نه‌مه‌ندن ئى كووماره‌ ك له‌و سه‌رده‌مه‌ ك گشت كوردیگ خاوه‌ن وژدان وه‌پى ناخوه‌ش بویه‌ وه‌تایبه‌ت ئه‌وانه‌ك له‌و ڕویداگه‌ نزیك بوینه‌، ئنجا قه‌درى جان وه‌ شعره‌و توومار ئه‌و رویداگه‌ كردگه‌و دڵ و ده‌روین وه‌پى زه‌خمدار كردگه‌، ك له‌تى ئویشیگ (ئه‌را پاشمه‌نده‌ى ئى كووماره‌ خه‌م هه‌ڵگر، ئه‌را مناڵه‌یل بى باوگ، ئه‌را ژن بى پیاو بگیرن، ئه‌را دایگ شه‌هیده‌یل ئه‌سر بڕشن).

شاعر له‌بڵاوكردنه‌وه‌ى یه‌كه‌م شعر خوه‌ى له‌ یه‌كیگ له‌شماره‌یل گوڤار" هاوار" له‌ساڵ 1932 كیش یا وه‌زن مللى هاورده‌سه‌ كار و گرنگى یا ئه‌همیه‌ت فره‌یگیش داسه‌ سامان و كلتوور نه‌ته‌وه‌یى و نه‌ف له‌ ئه‌فسانه‌و په‌ندو كه‌ره‌سه‌ى فۆلكلۆرى وه‌رگرتگه‌.

بیجگه‌ كاریگه‌رى ئه‌ده‌ب كوردى، نه‌ف له‌ ئه‌ده‌ب فره‌نسى و توركییش وه‌رگرتگه‌و جویر شاعریگ دانه‌ر یا موبدع هاته‌سه‌ مه‌یدان نویسانن. قه‌درى جان وه‌ زووانه‌ مقه‌یه‌تیكریاگه‌گه‌ى خوه‌ى له‌شعر كویه‌ن جیاوه‌ ئه‌كا، چوینكه‌ نه‌ته‌وه‌گه‌ى وه‌كه‌م ته‌ماشا كریاگه‌و هه‌ر له‌مناڵییه‌و هس وه‌ى هه‌ڵسووكه‌فت نه‌یاره‌یل كورده‌ كردگه‌. هه‌ر له‌وه‌ر ئه‌وه‌یش هسیگ نه‌ته‌وایه‌تى كوردى له‌ ده‌روینى چه‌سپیاگه‌و له‌ نویساننه‌یلى ره‌نگه‌و دانه‌. قه‌درى جان نیشتمانپه‌روه‌ر له‌ 9/8/ 1972 له‌عومر 61 ساڵى له‌شار دیمه‌شق ماڵئاوایى یه‌كجارى له‌ دونیا ئه‌كاو ته‌رمه‌گه‌ى له‌ قه‌ورسان مه‌ولانا خالد نه‌قشبه‌ندى وه‌خاك سپاریه‌ێد.

 

Share/Save/Bookmark
 

radio shafaq live

رادیۆ شه‌فه‌ق 102FM

گۆڤاری گوڵ سوو 89

كتێبخانه‌ی ئه‌ليكترؤنی

مــێـژوو

شيعر وئه‌ده‌ب

SEARCH