شـه‌فــه‌ق نــیوز

ئێمە ماوەیەكی كەم نییە چاوەڕوانی "هەبوو نەبوو"ەكەی لۆكەین، بێگومان لەبەرئەوەی ئەو خاتوونە لەئەلبوومی

یەكەمیدا سەركەوتنێكی بەرچاوی بەدەستهێنا، ئەمە وا دەكات چاوەڕوانی زیاتر و هەندێك جیاوازیشی لێبكەین. ئەوەش دەزانین كە سەركەوتنەكانی لۆكە پتر پێوەندیی بەدەنگ و ئەداكەی خۆیەوە هەیە، لەوەش بترازێ، هەڵكەوت زاهیر لەپشتی تەواوی توخمەكانی تری گۆرانییەكانیدایە و پشكی گەورەتری لەو سەركەوتنە بەردەكەوێت، بۆیە ئێمە چاوەڕوانی پترمان لە "هەبوو نەبوو" دەكرد، ئەمە نەك بەو واتایەی لەئەلبوومی دووەمیدا لۆكە خەوشیی نواندبێ، بگرە ئەوەی لەزۆرینەی گۆرانییەكانی "هەبوو نەبوو"دا هەستی پێدەكرێت، جیاوازییەكی ئەوتۆمان پێشان نادات كە بهێنی لەنووسین لەبارەیەوە قوڵ بینەوە، بۆیە من لێرەدا تەنیا دەتوانم چەند ئاماژەیەك بدەم، جیا لەوەش هەرچی بڵێم جوینەوەی ئەو نووسینەمە كە لەبارەی ئەلبوومی یەكەمیدا بڵاوم كردەوە.

بەبۆچوونی من كە پێشتریش ئاماژەم پێداوە، یەك لەكێشەكانی هەڵكەوت كۆكردنەوەی زۆرترین میلۆدی و كردنی بەگۆرانییە لەئەلبوومێكدا، ئەم زۆرییە وا دەكات بەشێك لەخەوشەكانی زەق بنەوە، چ گومانم لەتواناكانی ئەو گەنجە نییە وەك پسپۆڕێكی بواری میلۆدی، بەڵام زۆرییەكە پەلەپەلییەكی ئاشكرای پێوە دیارە و ئەمەش تووشی وردە كێشەی دەكات، لە "هەبوو نەبوو"دا زۆر ئاشكرا ئەو خەوشە دەبینرێت، خەوش بەو واتایەی بەبەراورد لەگەڵ گۆرانییەكانی ئەلبوومی یەكەمی لۆكەدا، گۆرانییەكان لەگەڵ ئەلبوومی دووەمیدا گەلێك وێكچوون، ئەم وێكچوونەش جیاوازییەكانمان پێشان نادات، چونكە ئەوەی ئێمە تا ئێستا لەلۆكەمان وەرگرتووە، دەنگێكی پڕۆفیشناڵی گۆرانیی دروست كوردییە، پێشتریش گوتوومە ئەگەر هەڵكەوت هەر میلۆدییەكی ئەرەبێسك و تەڕەبیش بەو خاتوونە بڵێتەوە، ئەو ناتوانێ سۆزە تەڕەبییەكە پێشان بدات، چونكە بەكوردییەكی ڕەسەن گۆرانییەكە دەڵێتەوە، كەواتە دەنگی لۆكە زۆرترین بوار بۆ چێژەكانی بیسەر خۆش دەكات و وەك گۆرانیی كوردی تەواوی ئەو میلۆدییانەی لێوەردەگرن كە لەسەر ستایلە غەیرە كوردییەكان كاریان تێدا كراوە.

هەموو ئەوانەی ئاماژەم پێدان، لەگۆرانییەكانی "هەست- شێتی- گریان - یەكەم ماچ" ئاشكراتر هەستیان پێدەكرێت، بێگومان هەندێك لەگۆرانییەكانی تریش بەدەر نین لەو توانجە، بەڵام ئەمانە ئەوپەڕی زەقی لەوێكچوونەكاندا دەنوێنن، بۆیە وەك پێشتریش بۆ هەڵكەوت زاهیرم كردووەتە پێشنیاز، ئەگەر لەژمارەی میلۆدی لەئەلبوومدا پەلەی نەكردایە، ڕەنگ بوو تا ئاستێكی ئەرێنی جیاوازیمان لەنێوان هەردوو ئەلبوومی یەكەم و دووەمی لۆكەدا هەست پێبكردایە. لۆكە لەگۆرانییەكانی "هەبوو نەبوو-شێتی-وەرە ئەمشەو"ـدا پاڵەپەستۆیەكی ئاشكرا لەئەداكردنیدا دەردەكەوێت، ئەمە دروست بەو شێوەیە وەریدەگرین كە بەر لەهەرسكردنی میلۆدییەكان، یان بەر لەوەی ئەشقێك لەنێوان خۆی و ئەو میلۆدییانەدا چەكەرە بكات، ئەو خۆی لەقەرەیان داوە. بەڕاستی من ئەمە بەخەوشێك لەلۆكەدا نابینم، چونكە ئەو خاتوونە لەبەراییەكانی كاری هونەریدایە، بۆیە تەنیا ڕێنوێنییەكانی هەڵكەوت بەهەند وەردەگرێت، ئەویش بەو واتایەی هەر كارێك هەڵكەوت پێیوابێ سەركەوتووە، لەلای لۆكەش بەسەركەوتوو دێتە ژماردن، واتا هەڵسەنگاندنی هونەری هێشتا نەبووەتە كاری لۆكە، كەواتە ئەوەی خەوشەكەی دەكەوێتە ئەستۆ، هەڵكەوت خۆیەتی نەك لۆكە.

من گومانم لەتوانا باڵاكەی هەڵكەوت زاهیر نییە و پێشتریش زۆری لەبارەوە دواوم، كەم كەسیش هێندەی من داكۆكیكاری ئەو ڕەوتە بوون و بۆ ئەمەیان باجەكەیم داوە و لێشی پەشیمان نیم، بەڵام دەهێنێ بۆ گەشەسەندنی پتری ڕەوتەكە، جاربەجار هەڵكەوت لەخەوشەكانی ئاگادار بكەینەوە، ئەگەرچی بەپێی شارەزایی خۆم لەجۆری كاركردنی ئەو گەنجە، ئەوەندەی بەئەقڵی هونەریی خۆی كار دەكات، ئەوەندە گوێگر نییە، واتا هەڵكەوت ڕەخنە وەردەگرێت، بەڵام هەرگیز كاریان پێناكات، كە ئەمەشیان دیسان خەوشێكی ترە. بۆیە لێرەوە دەڵێم هەر هونەرمەندێك لەبوارێك یان چەند بوارێكی دیاریكراودا باڵادەست دەبێت نەك هەموو بوارەكان، ئەمەیان كێشەیەكی ڕژدی هەڵكەوت زاهیرە، ئەو خۆی لە قەرەی هەموو هەبوو و نەبووەكانیش دەدات بێئەوەی بیر لە ئاكام بكاتەوە، پێیوایە هەموو نوێیەك قبووڵكراوە. ئەمانە ڕووی باسێكی ترن، بەڵام دەهێنێ بەهەڵكەوت بگوترێ پسپۆڕی میلۆدی لەڕیتمە سەمائامێزەكان، یان ڕیتمە خێرا و مامناوەندییەكان، نەك یاریكردن لەسەر تەواوی ڕیتمەكان، بۆیە ئەگەر سەرنج بدەن، ئەوەندەی لەڕیتمە سەمائامێزەكاندا سەمامان پێدەكات، نەیتوانیوە لەڕیتمە "سلۆ" خاوەكاندا بمانخاتە ڕامانەوە، كەچی بێباكانە لەهەموو ئەلبوومێك و بۆ هەموو دەنگەكان كار لەسەر ئەو ڕیتمگەلە دەكات، ئەو مامۆستا و شارەزایەكی بوارەكەی خۆیەتی، بۆیە دەبوو بەر لە هەر كەسێكی تر درك بەو كەتوارە بكات و نەیكاتە خەمی خۆی و پێیوابێ دەتوانێ سەمای ڤاڵس و لەنجەیان لەگەڵدا بكات. ئەمانە لەو گۆرانییانەی لۆكە كە لەسەر ڕیتمە خاوەكاندا كاریان بۆ كراوە ئاشكرا دەبینرێن، بەڕاستی ئەوە لۆكە نییە دەرەقەتی ئەدای ڕیتمە خاوەكان نەهاتبێ، ئەوە هەڵكەوتە دەیەوێ لەهونەری میلۆدیدا یەخەی بەڕ و بەحر بگرێ، كەواتە كارێكی باش دەكات ئەگەر هەڵكەوت تەنانەت وەك گوێگرێكی ئاساییش لەئێمەمانان بڕوانێت و حیساب بۆ بۆچوونەكانمان بكات، چونكە ئەو ئەسڵەن بۆ ئێمە كار دەكات و دەهێنێ بەبایەخیشەوە چێژەكانمان لەبەرچاو بگرێ.

وێڕای هەموو ئەمانەش كاری نایابی وەك (مێوژەكەی مام زۆراب) لەگۆرانییەكانی ئەو ئەلبوومەدا دەبینین، هەڵكەوت كە جار بەجار خۆی لەقەرەی ڕیتمە دەهۆڵییەكان و میلۆدییە دروست كوردییەكان دەدات، لە هەڵبژاردنی تێكستدا هەندێك هەژارە، بەڵام لەهەڵبژاردنی بابەتدا چەندی بڵێی بەسەلیقەیە، لەگۆرانیی "ئەیڕۆ"ـشدا هەمان سەلیقەی نواندووە، بەشبەحاڵی خۆم ئەو بەرهەمەی لۆكە بەژنانەترین گۆرانیی كوردیی سەردەم وەردەگرم، وێڕای سستیی تێكستەكەی، بابەت تێیدا سەرفرازە و پێویستیمان بەو جۆرە میلۆدی و گۆرانییانە لەهونەری كوردیدا هەیە، وەك پێشتریش گوتوومە هەڵكەوت لەبەرئەوە یاری لەگەڵ ئەو میلۆدییە دەهۆڵییانەدا ناكات چونكە خۆی باوەڕ و حەزی لەسەریانە، بەپێچەوانەوە تەنیا دەیەوێ لەڕێگەیانەوە نقورچ لەو كەسانە بگرێت كە بەردەوام بەشێوێنەری گۆرانیی كوردیی ڕەسەنی دەچوێنن، منیش دەڵێم ئەوە گرنگ نییە ئەو چۆن لەو هەڵوێستە دەڕوانێ، ئەوەی جێگەی بایەخە سەركەوتوویی ئەو گۆرانییانەیە بۆ دەنگی خاتوونەكانی.

لەگۆرانیی "سەیرەكەی"ـدا كە میلۆدییەكی پڕ جووڵەمان گوێ لێدەبێ، لۆكە هەوڵیداوە ئەدایەكی عەرەبیمان پێشان بدات، ڕاستە ئەو گۆرانییە لەسەر ڕیتمی ڕۆژهەڵاتی لەسەر پەیژەی مەقامی "ڕاست"ـەكە هەڵكەوت پێی ناسراوە، بەڵام دیسان دەنگە كوردییەكەی زاڵە بەسەر ئەدا عەرەبییەكەیدا كە بەلای منەوە ئەوەیان لەجوانییەكانی دەنگی لۆكەیە، هەر كەسێكی شارەزاش لەموزیك و گۆرانی گوێ لەو گۆرانییە بگرێت، هەست بەوە دەكات ئەوەندەی گۆرانیی "سەیرەكەی" پێویستی بەدەنگی دویتە بوو، گۆرانیی "دڵ" پێویستی پێ نەبوو و دەبوو هەڵكەوت وردتر كاری تێدا بكردایە، بەڵام من پێموایە لەئەلبوومی "هەبوو نەبوو" هەموو تواناكانی لۆكە و هەڵكەوت لەگۆرانیی "فەنەر"ـدا كۆبوونەتەوە، نەك لەبەرئەوەی چێژی پترم لێوەرگرتبێ، بگرە لەبەرئەوەی "فەنەر" لەمیلۆدییە دروست كوردییەكانە كە ئەوانەی ڕەخنەی هەڵكەوت زاهیر دەكەن و بەشێواندنی گۆرانیی كوردی تۆمەتباری دەكەن، نایانەوێ ئەو جۆرە میلۆدییەی ئەم گەنجە ببینن، ئاخر لە"فەنەر"ـدا هەڵكەوت تەواوی بۆچوونە نەرێنییەكان پێچەوانە دەكاتەوە و توانا شاراوەكانی دەردەخات كە پێموایە دەبوو لەدروستكردنی ئەلبووم بۆ هەر هونەرمەندێك چەند كارێكی لەو جۆرەی بكردایەتە جۆرێك لەتەحەدا و بەرپەرچدانەوە.

هەموو ئەمانە جیان لەگۆرانیی "یادگاری" كە هەڵكەوت دوو دەنگی دوور دووری تێدا بەكار بردوون، ئێمە پێویستیمان بەوە نییە پتر قسە لەسەر جۆر و سۆز لەدەنگی لۆكەدا بكەین، بەڵام بەهیچ كلۆجێك دەنگی بەلقیس دۆسكی و لۆكە ئاوێتە نابن، كەچی هەڵكەوت ئاوێتەی كردوون. من دەڵێم ئەو گۆرانییە تەنیا بووەتە قوربانی موجامەلەیەكی تەڕ و تازە، ئەدی ئێمە بەلقیس وەك هونەرمەندێكی كۆن و خاوەن قوربانی بۆ سەردەمەكەی خۆی وەردەگرین و هەمیشە بەبەرزی ڕامانگرتووە، بەڵام دەهێنی ئەو خاتوونە خۆیشی ئەوە بزانێت، كە جارێكی تر ناتوانێ بەدەنگی ساڵانی سەرەتای حەفتاكان خۆیمان پێ بناسێنێتەوە، كەواتە بۆچی دەنگی لۆكەیشی لەگەڵدا بكوژرێت؟! راستیتان دەوێ من لەو باوەڕەدا نیم هەڵكەوت نەكەوتبێتە ژێر كاریگەریی موجامەلەیەكی سەیرەوە كە بەڕاست لێی ناوەشێتەوە، چونكە ئەو هەمیشە لەكەسایەتییە بوێرەكاندا خۆی بەرجەستە كردووە، بۆیە دەهێنێ لانیكەم بۆ ئەو گۆرانییە پێی بڵێین "ئاخر هەڵكەوت گیان هونەر وانابێ".

 

 

-cvilوشیار ئەحمەد ئەسوەد

< پێشتر		دواتر >